DESERY

Deser jest słodkim zakończeniem posiłku lub głównym wydarzeniem spotkania. Rozmaitość tych dań jest ogromna, są desery na zimno, gorące, bardzo proste i delikatne jak i skomplikowane w produkcji i wyrafinowane. Często każdy ma swój sposób podawania jak i konsumowania.

Deser może być jednym z dań obiadu lub kolacji i wtedy podaje się go po daniu głównym, lub po serach, może też stanowić samodzielne danie, np. na podwieczorek albo na niezobowiązujące spotkanie o dowolnej porze dnia.

Zastawę do deseru i sztućce deserowe można podać po sprzątnięciu ze stołu po daniu głównym i wtedy mogą pochodzić z innego kompletu. Najczęściej położenie sztućców zależy od rodzaju deseru; łyżkę kładzie się po prawej stronie, a widelec z lewej strony talerzyka deserowego. Tak samo nakrywa się do deseru, gdy jest on samodzielnym daniem. Jeżeli ma się w domu wystarczającą liczbę sztućców, podstawowe sztućce do deseru łyżkę i widelec można podać z nakryciem obiadowym. Kładzie się je nad talerzami widelec zwrócony zębami w prawą stronę, nad nimi łyżkę skierowana odwrotnie.

  Rodzaj i wielkość naczynia oraz dobór sztućców zależą od rodzaju deseru i wielkości porcji. Do deserów nigdy nie podaje się noża, zawsze przy nakryciach należy położyć serwetki, bibułkowe lub płócienne. Jeżeli deser jest jednym z dań, zwykle porcje są mniejsze i podajemy go w mniejszych naczyniach.

 

          

 

Torty;

Najlepiej podać je w całości na paterze z wysoką nóżką i kroić przy gościach. Jeżeli tort jest z cukierni, kładzie się go na paterze razem z tekturką, na której został przygotowany. Wyciągnięcie tekturki z pod tortu najczęściej kończy się połamaniem i zepsuciem dekoracji. Do tortu podanego w całości trzeba przygotować specjalny nóż do krojenia i łopatkę do nakładania oraz naczynie z gorącą wodą, w której moczy się nóż, żeby nie przyklejał się krem. Jeżeli niema takiego specjalnego kompletu, można zastąpić go wysokim dzbankiem, a nóż, szerokim nożem kuchennym.

Kawałki toru nakłada się na talerz za pomocą noża i łopatki albo używając dwóch łopatek. Do tortu podaje się talerze średnicy 19-26 cm, zależnie od wielkości kawałków.

Jeśli tort jest bogato przybrany, je się go sztućcami deserowymi; łyżką i widelcem. Widelec służy jedynie do podtrzymywania kawałków podczas krojenia tortu. Gdy dekoracja jest skromna, wystarczy podać widelec deserowy, a gdy kawałki niewielkie - widelczyk do ciast.

Do tortu bezowego i lodowego podaje się sztućce deserowe: łyżkę i widelec. Łyżką odkrawa się i je deser, widelcem zaś przytrzymuje jego kawałki.

 

        

 

Ciasta;

Pokrojone ciasto podajemy na paterze albo w ozdobnym półmisku – okrągłym, prostokątnym lub w kształcie kwadratu (nie podajemy w wąskim i owalnym jak do ryb)

z łopatką albo szczypcami do nakładania. Smacznym dodatkiem do niektórych ciast są sosy, na przykład do makowca sos waniliowy, do szarlotki sos waniliowy lub owocowy, do sernika- sos czekoladowy. Sos podajemy w sosjerkach lub dzbanuszkach. Można też podawać gościom porcje ciasta z sosem, np. w dwóch kolorach, tak przygotowane ciasto wygląda dekoracyjnie. Do ciasta z sosem najczęściej podaje się duże płaskie talerze, średnicy 22- 26 cm, i sztućce deserowe; łyżkę do krojenia i jedzenia, widelec do przytrzymywania.

Do ciast bez sosów podaje się natomiast mniejsze talerze, średnicy do 19 cm, i w zależności od wielkości kawałka i talerza – widelczyk do ciast albo widelec deserowy, który kładzie się z prawej strony.

Ciasta suche, np. drożdżowe, piernik, keks, babkę marmurkową po nałożeniu na talerz szczypcami, można jeść ręką, odłamując po kawałku.

 

Ciastka;

Podaje się na paterze albo na tacach do ciasta, które można wyłożyć ozdobnymi papierowymi serwetkami, ze szczypcami do nakładania.

Wielkość talerzy dopasowuje się do wielkości ciastek. Wielkość sztućców powinna być dopasowana do wielkości talerza. Podaje się, więc widelczyk do ciastek albo widelec deserowy, który kładzie się z prawej strony.

Niewielkie ciastka najlepiej podawać w papierowych foremkach, tzw. papilotkach, tak podane można jeść ręką. Ręką je się również pączki oraz twarde ciastka, których jedzenie widelczyk by tylko utrudniał.

 

       

Lody;

Można podawać same albo z kawałkami owoców, z sosami – owocowym, czekoladowym, waniliowym – bitą śmietaną, bakaliami itd. Podaje się je na talerzach średnicy 20-28 cm lub w miseczkach, salaterkach, kieliszkach koktajlowych, pucharkach do lodów albo w wydrążonych owocach – połówkach ananasa, orzecha włoskiego, granatu.

Naczynia z lodami stawia się na dopasowywanych wielkością talerzach. Do lodów na talerzu podaje się sztućce deserowe – łyżkę i widelec (do przytrzymania lodowej kulki) łyżkę kładzie się z prawej strony, natomiast widelec z lewej strony talerza.

Do lodów w wysokich naczyniach – łyżkę do herbaty lub specjalną łyżkę do lodów, która ma rączkę dłuższą niż łyżeczka do herbaty, i kładzie się je na spodeczku, na którym stoi naczynie z lodami. Jeżeli naczynie i spodeczek nie pochodzą z kompletu, przekłada się je serwetką.

Jeżeli kawałki owoców są duże – podaje się również widelec do przytrzymania owoców w czasie krojenia, dopasowany do wielkości łyżki. W takim wypadku sztućce kładzie się na stole – łyżkę z prawej strony, a widelec z lewej strony talerza. Ciekawą formą podania są lody płonące.

 

Sorbety;

Kulkę sorbetu, udekorowaną np.; listkiem mięty, podajemy w naczyniu z delikatnego szkła – w kieliszku koktajlowym albo do porto, lub na talerzyku o średnicy 10 cm.

Kieliszek i talerzyk z sorbetem stawia się na talerzu wyłożonym serwetą. Sorbet podany na talerzyku je się małą łyżeczką do kawy, tzw. łyżeczką do mokki, natomiast podany w szkle – łyżeczką do herbaty lub kawy, w zależności od wielkości naczynia.

Kilka kulek sorbetu podaje się w większym talerzu ze sztućcami deserowymi ( łyżką i widelcem) widelcem przytrzymuje się kulkę podczas krojenia, jeżeli nie można poradzić sobie samą łyżką.

 

Musy i szejki;

Posypane startą czekoladą, orzechami, czasami kawałkami owoców, musy i szejki (zmiksowane mleko, jogurt, lody, owoce i dodatki smakowe) podaje się w kielichach o fantazyjnych kształtach, w kielichach do piwa albo w kieliszkach do wina, na podstawce wyłożonej serwetką, z łyżeczką dopasowaną do wielkości naczynia. Gdy kielich jest wysoki, dobiera się łyżeczkę o długiej rączce, gdy jest niski. np. do wina, wystarczy łyżeczka do herbaty. Do szejków podaje się również słomkę lub dwie, gdy napój jest gęsty. Łyżeczką miesza się szejki, zjada owoce i orzechy. Musy je się łyżką.

 

       

 

Galaretki;

Podaje się z owocami, sosami, albo bitą śmietaną w kompotierkach lub kielichach z grubego szkła na krótkiej nóżce, ustawionych na spodkach wyłożonych serwetką. Można je podać także w salaterce szklanej. Do jedzenia służy łyżeczka do herbaty.

 

Suflety;

Podaje się natychmiast po wyjęciu z piekarnika, zanim opadną – powinny wystawać poza brzeg naczynia, w żaroodpornych miseczkach szklanych albo porcelanowych z uszkami, na podstawce. Do jedzenia sufletu służy łyżka deserowa, ułożona na podstawce, a gdy naczynie jest małe – łyżka do herbaty. Przed podaniem posypujemy suflet cukrem pudrem, rzadziej czekoladą. Obok stawia się dzbanuszek z sosem ciepłym ( waniliowym) albo zimnym z owoców cytrusowych.

Sufletów na ogół nie piecze się w dużych naczyniach, bo deser trudno potem podzielić.

 

Tarty i strudle;

Jeśli mamy małe formy do pieczenia tart, żaroodporne lub kamionkowe, najlepiej upiec ciasta odpowiadające wielkością jednej porcji i podawać je w naczyniu, w którym się piekły. Podaje się je wtedy postawione na talerzu wyłożonym serwetką. Jeżeli pieczemy tartę w dużej formie, podaje się ją pokrojoną na porcje, na płytkich talerzach średnicy 24-26 cm. Dużą tartę można podać na stół w formie, w której się piekła.

Do krojenia i nakładania ciasta trzeba podać nóż i łopatkę, takie do tortów.

Strudel kroimy na porcje i podaje się na takich samych talerzach, na jakich podaje się tarty  w porcjach.

Dodatki do tart i strudli można podać oddzielnie – sos w sosjerce, lody i bitą śmietanę w salaterkach, z łyżką do nakładania . Do tart i strudli podaje się sztućce deserowe- łyżkę po prawej stronie, a widelec po lewej stronie nakrycia. Deser kroi się i je łyżką, pomagając sobie widelcem.

 

       

 

Naleśniki;

Przyrządza się je na słodko z serem, bakaliami, czekoladą, musami, lub owocami, z zimnymi sosami owocowymi albo gorącymi, czekoladowym czy waniliowym, a także czasami z lodami i bitą śmietaną. Podajemy na talerzach o średnicy 24-26 cm, ze sztućcami deserowymi, łyżką i widelcem. Naleśniki je się łyżką i widelcem. Naleśniki je się łyżką a widelcem pomagamy sobie przy krojeniu.

Bardzo efektowne są naleśniki płonące. Na każdej porcji kładzie się nasączoną spirytusem kostkę cukru, którą zapala się tuż przed podaniem naleśników. Tak podaje się naleśniki z bakaliami, owocami, z bitą śmietaną i czekoladą, bogato zdobione.